29 Eylül 2021 TÜRKİYE GÜNLÜK KORONAVİRÜS TABLOSU Toplam İstatistikler
  • BUGÜNKÜ TEST SAYISI 356.661
  • BUGÜNKÜ HASTA SAYISI 28.892
  • BUGÜNKÜ VEFAT SAYISI 239
  • BUGÜNKÜ İYİLEŞEN SAYISI 30.336
Ekonomi

Yeniden faiz tekrar gündem Merkez Bankası

Merkez Bankası dün faizleri 200 puan artırarak piyasayı şaşırttı. Uzun bir müddettir siyasi iktidarın faiz artırmama siyaseti karşısında TL’yi …

Yeniden faiz tekrar gündem Merkez Bankası

Merkez Bankası dün faizleri 200 puan artırarak piyasayı şaşırttı. Uzun bir müddettir siyasi iktidarın faiz artırmama siyaseti karşısında TL’yi pahalı hale getirmek için örtülü faiz artışlarına giden ve piyasaya verilen TL ölçüsünü kısmaya çalışan Merkez Bankası bu sefer döviz kurlarının da seyrini gözeterek faizleri artırmak durumunda kaldı. Faizlerin artması Merkez Bankası’nın bankalara yüksek maliyetle kredi vermesi manasına geliyor.

Böylelikle bankalar da bu maliyet artışını vatandaşa yansıtıyor. Yüksek maliyetli kredilerle halk daha az kredi kullanacağı için piyasadaki para bolluğu ile (enflasyon) uğraş edilebileceği düşünülüyor.

AKP devrinde Merkez Bankası 3 sefer fevkalâde toplanıp faiz artırdı. Haziran 2006’da dolar 1.70 TL’ye çıkmıştı. Bunun üzerine 25 Haziran Pazar günü Merkez Bankası fevkalâde toplandı. Toplantıya şu an ÂLÂ Parti saflarında olan eski Merkez Bankası Lideri Durmuş Yılmaz Londra’da bir toplantıda olduğu için katılamamıştı. Toplantıya Yılmaz’ın lider yardımcısı Fazilet Başçı başkanlık etmişti.

Merkez Bankası Lideri Murat Uysal dün faizleri 200 baz puan artırdı. Fotoğraf: Depo Photos

DOLAR 1.70’E DAYANINCA FEVKALÂDE TOPLANDILAR

Toplantı sonucunda alınan kararla gecelik faizler 225 puan artırılmıştı. 26 Haziran piyasalar açıldığında bu tedbirin tesirini çabucak göstermemesiyle dolar kuru tekrar 1.71 TL’ye çıkmıştı. Merkez Bankası bunun üzerine iki başka vade ile açtığı ihalede 500 milyon TL alım yaptı. Üçüncü tedbir olarak döviz satım ihalesinde 500 milyon dolar sattı. İhaleler de kâfi olmayınca direkt 1 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirdi. Dolar faiz atağından bir ay sonra 1.44 TL’ye kadar inmişti.

Merkez Bankası Lideri Durmuş Yılmaz ve daha sonra kurumun başına geçecek olan Lider Yardımcısı Fazilet Başçı sıklıkla siyasetin maksadında oldular. Fotoğraf: Depo Photos

BAŞÇI FAİZLERİ 550 PUAN ÜST ÇEKMİŞTİ

İkinci inanılmaz toplantı 29 Ocak 2014 tarihinde gerçekleşti. O periyot enflasyonun tırmanışa geçmesiyle Iktisattan Sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacan başkanlığındaki heyet faizlere bir tahlil üretmeye hazırlığında idi. Merkez Bankası Lideri bu sefer 2006’daki harika toplantıya da başkanlık eden Fazilet Başçı idi.

Başçının başkanlığındaki Para Siyaseti Heyeti siyaset faizini 550 puan yükseltmişti! TCMB bir haftalık repo faiz oranını yüzde 4.5’ten yüzde 10’a yükseltirken, gecelik borç verme faiz oranını yüzde 7.75’ten yüzde 12’ye, gecelik borçlanma faiz oranını yüzde 3.5’ten yüzde 8’e, geç likidite penceresi borç verme faiz oranını yüzde 10.25’ten yüzde 15’e, APİ borçlanma faizini ise yüzde 6.75’ten yüzde 11.50’ye yükseltmişti.

ÇOK BEKLEDİ 300 PUAN ARTIRDI

Üçüncü harika faiz artırım toplantısı ise 23 Mayıs 2018 tarihinde gerçekleşti. Murat Çetinkaya başkanlığında gerçekleşen toplantıda Geç Likidite Faizi 300 baz puan artırıldı. Faizler yüzde 16.5 düzeyine çıktı.

DÜN 200 BAZ PUAN ARTIRILDI

Merkez Bankası siyaset faizini yüzde 8.25 düzeyinden 200 baz puan artışla yüzde 10.25 düzeyine yükseltti. Dolar kararın akabinde 7.55 TL’ye kadar çekilse de daha sonra yeniden 7,60’ın üstüne çıktı. Bir müddettir örtülü faiz artışıyla fonlama faizini yüzde 10,65’e kadar çeken banka, 2 yıl ortadan sonra ana enstrümanı olan siyaset faizini artırma kararı aldı.

MEYERSSON: UZUN VADEDE ENFLASYON BEKLENTİLERİNİN YÜKSEK KALMASI BEKLENEN

İsveç bankası Handelsbanken’in kıdemli ekonomistlerinden Erik Meyersson dün yaptığı açıklamada, TCMB’nin faiz kararını sozcu.com.tr’ye kıymetlendirdi.

200 baz puanlık artışın enflasyon görünümünü kalıcı olarak etkilemekten çok kısa vadede TL’deki paha kaybını durdurmaya dönük olduğunu belirten Meyersson, “TCMB siyaset kurumu tarafından empoze edilen güvercin önyargısından kurtulana dek, uzun vadede enflasyon beklentilerinin yüksek düzeylerde kalması mümkün” dedi.

Meyersson ayrıyeten, bugünkü faiz artışının, Türkiye’nin düşük enflasyon hedeflemesinin güvenilirliğine dair gerçek sorunu çözmediğini, inanç meselesinin nedeninin de siyaset kurumunun merkez bankası bağımsızlığını önlemesi olduğunu vurguladı.

Meyersson, TCMB’nin piyasa beklentilerinin tersine faiz artışında siyaset faizi (bir hafta vadeli repo faizi) enstrümanını kullanmış olmasının olumlu bir işaret olduğunu belirtti.

İsveç bankası Handelsbanken’in kıdemli ekonomistlerinden Erik Meyersson

“FAİZ ARTIRILMASA 2018’DEKİ ÜZERE SPEKÜLATİF ATAK GERÇEKLEŞECEKTİ”

İktisatçı Dr. Murat Kubilay, kararı “yarı sürpriz” olarak kıymetlendirdi.

“Sürpriz olmasının nedeni faiz artırırken dokunma ihtimalinin pek verilmediği siyaset faizini kullanması; yalnızca yarı-sürpriz olmasının nedeniyse kesinlikle bir kanal vasıtasıyla faizleri artırmak zorunda olduğunun piyasada bilinmesiydi” diyen Kubilay, “Diğer türlü faiz artırımı hiç yapılmadığında çarçabuk 2018 yılındakine misal bir halde spekülatif atak gerçekleşerek ve kur çok süratli fırlayacaktı” sözlerini kullandı.

Kararın olumlu ve olumsuz bir de bilinmeyen tarafı olduğunu lisana getiren Kubilay, kelamlarına şöyle devam etti:

“OLUMLU YANI SADELEŞME”

“Olumlu yanı şu; TCMB para siyasetini biraz daha sadeleştirdi ve gelişmelere kayıtsız kalmayacağını gösterdi.

Olumsuz yanı ise karar metninin hâlâ optimist beklentiler içermesi ve iktisat idaresinin kalıcı algı değişikliğinden uzak olduğunun hissedilmesi.

Belgisiz kısım ise şu basamakta en kıymetlisi. Karar öncesinde TCMB Temmuz ayındaki yüklü ortalama faizini %7,30’daki taban düzeyinden %10,6’ya kadar çıkarmıştı. Artık siyaset faizi %10,25 ve öteki kanalları kullanarak yüklü ortalama faizi kaça çekeceğini bilmiyoruz. Bu kararla birlikte %10,6’nın altına inmeyeceği kesin ve üstelik %13,2’ye kadar da opsiyon sahibiler.

Şayet bu alanı gereğince üst taraflı kullanır ve bu süreçte kredilerdeki artışı dizginlerlerse; o vakit kurdaki artış trendini kısa vadede durdurabilirler. Şayet fonlama sadece %11 civarına çekilirse ve hatta daha da aşağıda tutulmak istenirse; işte o vakit bu kararın pek bir manası kalmaz ve dolar kuru tekrar süratli bir biçimde artışa geçer. Önümüzdeki hafta TCMB’nin fonlama faizini hangi orandan oluşturduğunu gördüğümüzde bu belirsizlik azalacak.”

Dr. Murat Kubilay

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

Tüm misafir ve üyelerimiz yaptıkları yorum ve yazılar dan sorumludurlar.

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL