25 Kasım 2020 TÜRKİYE GÜNLÜK KORONAVİRÜS TABLOSU Toplam İstatistikler
  • BUGÜNKÜ TEST SAYISI 162.231
  • BUGÜNKÜ HASTA SAYISI 7.381
  • BUGÜNKÜ VEFAT SAYISI 161
  • BUGÜNKÜ İYİLEŞEN SAYISI 3.678
Kültür-Sanat

Türkiye’de intihal tezleri ile gündeme gelen üretimler hangileri?

ATİYE İntihal sıkıntısı Netflix’in ikinci Türk dizisi Atiye ile tekrar gündeme geldi. Türk edebiyatının değerli muharrirlerinden Buket Uzuner …

Türkiye’de intihal tezleri ile gündeme gelen üretimler hangileri?

ATİYE

İntihal sıkıntısı Netflix’in ikinci Türk dizisi Atiye ile tekrar gündeme geldi. Türk edebiyatının değerli muharrirlerinden Buket Uzuner, dizinin kendi kitabından uyarlandığını sav etti. Uzuner, ‘Atiye’ dizisinin, ‘Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları’ dörtlemesinden 2015 yılında çıkan ‘Toprak‘ romanı karakterlerinden uyarlandığını belirtti ve dizinin imalcisi OG şirketine dava açtığını belirtti. Bu tezleri sozcu.com.tr olarak hem Netflix tarafına, hem de diziye ilham veren Dünyanın Uyanışı yapıtının muharriri Şengül Boybaş’a sorduk, lakin dönüş alamadık. İntihal ile ilgili son kararı yargı verecek.


HAKAN: MUHAFIZ

Netflix’in birinci dizisi Hakan: Muhafız da çalıntı senaryo haberleri ile bir periyot gündeme geldi. Senarist Adem Bıyık, dizinin senaryosunun kendisine ilişkin olduğunu öne sürerek, imal şirketi 03’e dava açmıştı. Bıyık, hak sahibi olduğu “Kerem İstanbul’un Oğlu” senaryosundan Hakan: Muhafız’ın çekildiğini argüman ediyor. Hakan: Muhafız ile ilgili açılan dava hâlâ sürüyor.


TUTUNAMAYANLAR

Geçtiğimiz dönem yayına giren ve TRT’de yayınlanan Tutunamayanlar dizisi için de intihal tezleri konuşuldu. Bu defa tezin sahibi ünlü oyuncu Fadik Sevin Atasoy’du… Ünlü isim, dizinin kendisinin yazıp, oynadığı “Muse-Bir Esin Perisi Davası” oyunu ile büyük benzerlikler gösterdiğini söyledi. Atasoy, dizinin bu benzerlikleri kullanmaya devam etmesi halinde dava açacağını belirtmişti.


Fi, hem edebiyat arenasında hem de dijital dizi olarak en çok konuşulan yapıtlardan birisi oldu. Türkiye’de birinci yayınlanan ve beğeni toplayan dijital üretimlerden olan Fi ile kitabın muharriri Azra Kohen ortasındaki tartışmalar bitmek bilmedi. Lakin madalyonun öteki yüzünde de diğer bir tartışma yürüyordu. Başak Sayan kendisinin yazdığı Bağlanma Korkusu kitabından Kohen’in intihal yaptığını öne sürmüştü. Sayan, bu mevzuyla ilgili dava da açmış, lakin dava takipsizlikle sonuçlanmıştı. puhutv’de yayınlanan Fi dizisi ise Kohen’in itirazları sonucu yalnızca 2 dönem sürmüştü.

46 YOK OLAN

Star’ın akabinde Netflix’te de yayına giren 46 Yok Olan dizisi de çalıntı senaryo savları ile gündeme geldi. İddanın sahibi Op. Dr. Süleyman Barış Kartal’dı. Başarılı tabip “Zamanın Muhafızı” isimli 2015 yılında yayınlanan kitabının dizide birebir alıntılandığını, kendisinden hiçbir formda müsaade alınmadığını söyledi ve dava açtı. Erdal Beşikçioğlu’nun başrolünü üstlendiği dizi ile ilgili hazırlanan uzman raporunda, “Eser sahibi olarak tanıtılma hakkı ihlal edilmiş olacağından maddi ve manevi tazminat talebinde haklı olduğu” belirtildi.

BERLİN KAPLANI

Cet Demirer’in senaryosunu yazdığı Berlin Kaplanı, son yıllardaki en büyük çalıntı tezlerine mevzu olan üretimdi. Sinema, Cet Demirer ile efsane arabeskçi Ferdi Tayfur’u karşı karşıya getirdi. Ferdi Tayfur, kendi yazıp noterde onaylattığı ‘Lambalı Saz’ senaryosunun biraz değiştirilerek Berlin Kaplanı sinemasının senaryosuna dönüştürüldüğünü öne sürmüştü. Oyuncu Yavuz Seçkin de Cet Demirer’i kendi projesini çalmakla itham etmişti. Seçkin, ismini “Borak-Kreuzberg Kaplanı” koyduğu sinemasıyla, Cet Demir’in ‘Berlin Kaplanı’ sinema projesi ortasındaki isim benzerliğine dikkat çekmiş ve Demirer’e reaksiyon göstermişti.


GÜNEŞİ GÖRDÜM

Müellif Ayhan Özcimbit, Mahsun Kırmızıgül’ün sevilen sineması Güneşi Gördüm sinemasının kendisine ilişkin olan “Çalınan Hayatlar – Mülteci” romanından çalıntı olduğunu öne sürmüştü. 2009’da vizyona giren sinema için açılan dava 2,5 yıl sürmüştü. Eksper raporunda kitap ile sinema ortasında benzerlik bulunmadığına vurgu yapılmış, dava Kırmızıgül lehine sonuçlanmıştı.


ÇARPIŞMA

Başrollerinde Kıvanç Tatlıtuğ ve Elçin Sangu’nun buluştuğu Ay Üretim imzalı Çarpışma dizisi ile ilgili de çeşitli tezler ortaya atılmıştı. Bundan iki yıl evvel seyirci ile buluşan diziye dair açıklama yapan Aysun Erkul, dizinin Penny Vincenzi tarafından kaleme alınan “Kader Kazası” isimli kitaptan intihal edildiğini öne sürmüştü. Diziyle ilgili rastgele bir dava açılmamıştı.

SILA

Cansu Dere’nin ve Mehmet Akif Alakurt’un başrollerini paylaştığı, 2006-2008 yılları ortasında ATV’de yayınlanan Sıla dizisinin intihal olduğu ortaya çıkmıştı. Muharrir Dürsaliye Şahan, Kıssa Hırsızı kitabındaki Güvercin hikayesinden intihal yapıldığını belirterek, İstanbul 1.Fikri Sınaî Haklar Duruşması’na başvurmuştu. Duruşma Most Üretim’in ve dizinin direktörün Gül Oğuz’un intihal yaptığına karar vermiş ve Şahan’a maddi-manevi tazminat ödenmesini kararlaştırmıştı.

HUKUK NE DİYOR?

İntihal konusunun maddelerde nasıl tanımlandığını, bir yapıtın intihale kelam konusu olup olmadığının nasıl belirlendiğini ve intihal kabahatinin cezasının ne olabileceğini avukat Gizemsu Kiracı’ya sorduk. Kiracı, şunları söyledi:

İNTİHALİN TARIFI: Fikir ve Sanat Yapıtları Kanunu husus 1/B a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, hoş sanatlar yahut sinema yapıtları olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini, olarak tanımlar. bu noktada sinema sinemaları ve diziler de yapıttır. Unsurun devamında ise işlenme eser tanımlanmıştır. c) İşlenme eser: Öteki bir yapıttan istifade suretiyle bedene getirilip de bu yapıta nispetle müstakil olmayan ve işleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsullerini söz eder. Bu iki tarif birlikte değerlendirildiğinde, bir yapıtın yahut işlenme yapıtın hukuken intihal olmaması için sahibinin yahut işleyenin hususiyetini taşıması gerekir. Basitçe bu özelliği taşımayan bir fikri üretim kelam konusu ise intihal gündeme gelecektir.

“EDEBİ ESER SENARYOLAŞTIRILIRKEN MÜSAADE ALINMALI”

İNTİHAL NASIL BELİRLENİR?: İşlenme eser oluşturulurken eser sahibinin haklarına ziyan getirmemelidir. Dizi ve sinemalar özelinde ele alırsak; bir edebi yapıttan esinlenilerek bir senaryo oluşturulacaksa, bir umuma arz kelam konusu olacağından eser sahibinden müsaade alınması ve işleyeninin özelliğini taşıyan yeni bir eser meydana getirilmiş olması, yani bir özgünlük ögesi taşıması gerekir. Yararlanılan edebi yapıtta yer alan karakterler ve hadise örgüsü birebir biçimde alınarak bir senaryo oluşturulduysa burada artık işleyenin özelliğini taşıyan bir sürece eser meydana getirildiğinden kelam edilemeyecektir. Eser sahibinden müsaade alınmamış, kaynak belirtilmeyerek eser olduğu üzere alınmış, işleyenin yaratıcılığını kullandığı özgün ve yeni bir eser oluşturulmamışsa intihalden kelam edilebilecektir. Bu manada örneğin bir edebi eser senaryolaştırılırken intihale varmasının önüne geçmek ismine, eser sahibinden müsaade alınması ve kaynak belirtilmesi gerekmektedir.

Avukat Gizemsu Kiracı

İNTİHALİN CEZASI NEDİR?: Eser sahibinin yapıtı üzerinde, umuma arz, isminin belirtilmesi ve müsaadesi olmaksızın değişiklik yapılmasının engellenmesi halinde manevi hakları bulunmaktadır. İntihal durumunda, intihale maruz kalan eser sahibinin manevi haklarının ihlali kelam bahsidir. Birebir vakitte intihal nedeniyle ziyana uğrayan eser sahibinin mali hakları da ihlal edilmiş olacaktır. bu noktada maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulabilir. Birebir vakitte müsaade alınmaksızın sürece, değiştirme, umuma iletme üzere fiiller sonucunda eser sahibinin mali ve manevi hakların ihlali kelam konusu olduğunda ceza davası da açılabilecektir.

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

Tüm misafir ve üyeler yaptıkları yorum ve yazılar dan sorumludurlar.

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL