16 Ocak 2021 TÜRKİYE GÜNLÜK KORONAVİRÜS TABLOSU Toplam İstatistikler
  • BUGÜNKÜ TEST SAYISI 156.792
  • BUGÜNKÜ HASTA SAYISI 7.550
  • BUGÜNKÜ VEFAT SAYISI 168
  • BUGÜNKÜ İYİLEŞEN SAYISI 8.005
Ekonomi

Pandeminin bitirdiği bir jest: Bahşiş

Selami AYDINMüslüm KONUTÇUPandemi her şeyi değiştirdiği üzere yeme içme kesimini de değiştirdi. Lokantalar kapalı. Bahşişleriyle geçinen birçok …

Pandeminin bitirdiği bir jest: Bahşiş

Selami AYDIN

Müslüm KONUTÇU

Pandemi her şeyi değiştirdiği üzere yeme içme kesimini de değiştirdi. Lokantalar kapalı. Bahşişleriyle geçinen birçok garson günlük 39 TL’ye mahkum yaşıyor. Lokantaların açık olduğu ülkelerde ise garsonların bahşişlerinin mutfakta çalışan aşçılar ve bulaşıkçılarla paylaşılması gündemde.

ABD’de Çalışma Bakanlığı tarafından yayınlanan yeni bir kural, restoran sahiplerinin aşçılar ve bulaşıkçılar üzere art planda çalışanlara ödeme yapmak için öbür çalışanların bahşişlerinden alınmasına müsaade verecek.

Pekala ya bahşiş Türkiye’de pandemiden nasıl etkilendi? Lokantalar kapalı olduğu için garsonlar bahşişlerinden oldu, teması azaltmak isteyen müşteriler kartla ödeme yapıp kuryelere kapıyı açmıyor dolayısı ile bahşiş vermek, para üstünü bırakmak üzere bir durum kelam konusu olamıyor.

‘BAHŞİŞ DAİMA AZDI ARTIK DE AZ’

Denizli’de bir köftecide çalışan motosikletli kurye Bilal Alan da benzeri şeyler söylüyor. “Bahşiş veren de çıkıyor lakin çoklukla bahşiş almıyoruz” diyen Alan, şu sözleri kullanıyor: Bahşiş nadiren görüyoruz. Büyük katkısı yok. Bahşiş daima azdı artık de az. Aylık gelirime katkısı da olmuyor. Yağmur çamur demeden insanların siparişlerini götürmeye çalışıyoruz. Beşerler ekseriyetle ödemelerini kredi kartı ile yapıyorlar.

Motosikletli kurye Bilal Alan

‘BİZDE PEK BAHŞİŞ KÜLTÜRÜ YOK’

Denizli’de bir dürümcüde motosikletli kurye olarak çalışan Nail Temel, bölgesinde bahşiş kültürünün çok yaygın olmadığını söylüyor ve pandemiden kaynaklı ekstra bir gelir kaybı olmadığını söz ediyor. Aldığı bahşişlerin aylık çıkara bir katkısı olmadığını söyleyen Temel, “Ay boyunca en fazla 100 liralık bahşiş alıyorum. Onun da gelirime büyük bir katkısı yok” diye konuştu.

‘BAHŞİŞ VERENLERİN SAYISI AZALDI’

Görüşüne başvurduğumuz bir başka isim ise Konya’da kredi kartı dağıtıcısı olarak çalışan Hüseyin Topaloğlu oldu. “Pandemi periyodunda bahşiş verenlerin sayısı azaldı” diyen Topaloğlu, durumu şöyle anlattı: Siparişlerin birçoğu temassız ve internetten ödeme olduğu için nakit para alışverişi yok denecek kadar az. Bu da bahşişlerimize yansıdı ve bahşişlerimiz düştü.” Pandemiden evvel yararının yüzde 20’lik kısmına denk gelen ölçüde bahşiş olduğunu söyleyen Topaloğlu, kelamlarını şöyle noktalıyor: Bahşişler şu an yararımın yüzde 5’lik kısmını oluşturuyor.

Kredi kartı dağıtımı yapan Hüseyin Topaloğlu

OTELLERDE DURUM NE?

Bugünkü kısıtlamalar kapmasında bir otelden yemek hizmeti almanız için o otelde konaklıyor olmanız kaide. Kısıtlamalar gereği kaldığınız otele konuğunuz gelse bile bir şey ikram edemiyorsunuz. Nakit ödeme metodu de kullanılmadığı için bahşişler bir epey düşmüş. İstanbul’da bir lüks otelde şef garson olarak çalışan Ali U., bahşişlerin bu devirde yüzde 50 oranında azaldığını söylüyor.

Ali durumu şöyle anlatıyor: Pandemi devrinde dışarıya servis yapamadığımız için kapıdan gelene otelde konaklayıp konaklamadığını sorup listeden isim denetimi yapıyoruz. Odada kaç kişi kalıyor, kapı önünde kaç kişi var? İki kişi konaklayan bir odaya üç kişi geldiği vakit üçüncüye servis vermiyoruz. Bunun bize bahşiş konusunda şöyle bir dezavantajı oluyor. Adam bize kapıda oda numarasını verdiği için her şeyini biliyoruz. Adam hesap istemiyor. Oteller de tedbir olarak şöyle bir şey geliştirdi. Nakit ve kredi kartıyla hesap almıyorlar. Herkesin bir oda hesabı tutuluyor, fiyat çıkışta ödeniyor. Bu türlü olunca ortada para dönmüyor. Bahşiş de olmuyor haliyle. Yüzde 50’ye yakın bir azalma kelam konusu şu anda.”

Fotoğraf: Shutterstock

‘Maaşlarımızda düşüş var’

Kimi otel çalışanının bahşişleri ile birlikte aylık 6 bin TL’ye yakın gelir elde ettiğini anlatan Ali U. “Şu an bu para 4,5 ila 5 civarına düştü. Şirketler evvel servisleri kıstı. Yol sarfiyatın arttı. Üstüne bahşiş ve maaştan da kaybın var” diye konuştu.

ÇEVRİM İÇİ MARKETTE ONLİNE BAHŞİŞ

Çevrimiçi market uygulamalarından birinde kurye olarak çalışan Kerem D., paket başına 1 lira ödeme yapıldığını söylüyor. Lakin olağan paketin fiyatı standart. Kerem’in bahşişi bir çoğumuzun online yemek siparişi esnasında kullandığımız usulle geliyor. Sipariş yapıldıktan sonra oylama yapılıp bahşiş verilebiliyor.

“Sistemde müşteri bana ne bahşiş verdiyse benim sistemimde de o gözüküyor” diyen Kerem, şöyle devam ediyor: “Türkiye’de insanların aldıkları online bahşişlere de vergi gelecekmiş. Yurt dışında zati sistem verilen siparişin yüzde 10’unu bana bahşiş vermek zorunda. Onun dışında elden verirse aslında sorun değil. Alıp cebimize koyuyoruz. Başka sanal market uygulamalarında süreç nasıl devam ediyor bilmiyorum. Ancak ben şu an mutluyum.”

 Sözcü https://www.sozcu.com.tr/2021/ekonomi/pandeminin-bitirdigi-bir-jest-bahsis-6190170/

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

Tüm misafir ve üyeler yaptıkları yorum ve yazılar dan sorumludurlar.

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL