04 Aralık 2021 TÜRKİYE GÜNLÜK KORONAVİRÜS TABLOSU Toplam İstatistikler
  • BUGÜNKÜ TEST SAYISI 355.226
  • BUGÜNKÜ HASTA SAYISI 21.495
  • BUGÜNKÜ VEFAT SAYISI 187
  • BUGÜNKÜ İYİLEŞEN SAYISI 20.193
Kültür-Sanat

İyi ki doğdun Yaşar Kemal!

Gerçek ismi Kemal Sadık Gökçeli olan Yaşar Kemal, Nigar Hanım ile çiftçi Sadık Efendi’nin oğlu olarak, Adana sonları içerisindeki Osmaniye’de 6 …

İyi ki doğdun Yaşar Kemal!

Gerçek ismi Kemal Sadık Gökçeli olan Yaşar Kemal, Nigar Hanım ile çiftçi Sadık Efendi’nin oğlu olarak, Adana sonları içerisindeki Osmaniye’de 6 Ekim 1923’te dünyaya geldi. Yaşar Kemal’in Van-Ercişli olan ailesi, 1. Dünya Savaşı yıllarında sırasıyla Diyarbakır, Urfa ve Antep’e gitti, son olarak da Adana’ya yerleşti.

Bir buçuk yıl süren göç esnasında Yusuf isimli yaralı bir çocuğu yanına alarak evlat edinen Sadık Efendi, şimdi 4 yaşındaki Yaşar Kemal’in gözleri önünde, Yusuf tarafından öldürüldü. Kemal, bu hadiseden çok etkilendiğinden 12 yaşına kadar kekeme konuştu.

Yaşar Kemal, küçük yaşta bir kaza sonucu sağ gözünü kaybederken, 8 yaşındayken köye gelen bir tuhafiyecinin köy bayanlarının borcunu yazmasından etkilenip, yazmaya ilgi duydu. Küçük yaşta tabiata, insanlara ve topluma karşı ilgi duyarak yapıtlarının temelini oluşturan Yaşar Kemal, ilkokula gitmeden evvel ‘Aşık Kemal’ mahlasıyla halk şiirlerine imza attı.

İlkokula 9 yaşında başlayan Kemal, okul arkadaşı Aşık Mecit ile aşıklarla atışacak derecede türküler söyleyip ağıtlar yakarken, annesinin mani olmasından ötürü saz çalmayı tam manasıyla başaramadı. Kemal, 1938’de mezun oldu.

BIRINCI ŞİİRİ 1939’DA, BIRINCI KİTABI 1943’TE

Kaleme aldığı birinci şiiri ‘Seyhan’, 1939’da Adana Halkevi Dergisi’nde yayımlandı.

Ortaokula 1941’de başlayan lakin son sınıfta hastalandığı ve kendini edebiyata verdiği için, yatılı öğrencilik hakkını kaybeden Kemal, ırgat katipliği, memurluk, ırgatlık, inşaat denetçiliği, öğretmen vekilliği ve arzuhalcilik üzere farklı işlerde çalıştı.

Kemal, hayatın zorluklarıyla olgunlaşırken, toplumun acılarını ve yaşadıklarını yapıtlarına yansıttı. Halk edebiyatına da ilgi duyan Kemal’in şiirleri 1940’lı yıllarda ‘Çığ’, ‘Ülke’, ‘Millet’, ‘Kovan’ ve ‘Beşpınar’ dergilerinde okurla buluştu.

Birebir yıllarda Pertev Naili Boratav, Nurullah Ataç, Güzin Dino, Arif Dino ve Abidin Dino ile tanışan Kemal, Abidin Dino vesilesiyle okuduğu ‘Don Kişot’ yapıtından etkilenerek, Batı edebiyatı üzerine daha çok okuma yaptı.

Usta müellifin, 1940-1941 ortasında Çukurova ile Toroslar’dan derlediği ağıtları içeren ‘Ağıtlar’ isimli birinci kitabı, 1943’te A’ana Halkevi tarafından yayımlandı.

Yaşar Kemal, 1946’da askerliğini yaptığı Kayseri’de birinci uzun öykü kitabı ‘Pis Hikaye’yi kaleme aldı.

YAŞAR KEMAL İMZASINI BIRINCI KERE 1951’DE KULLANDI

İstanbul’a 1951’de taşınan Kemal, kısa bir mühlet işsizlikten sonra ‘Yaşar Kemal’ imzasıyla, Cumhuriyet gazetesinde, fıkra ve röportaj yazdı. Yazılarında Anadolu beşerinin iktisadi ve toplumsal meselelerini anlatmaya çalışan Kemal’in yeniden bu devirde yaptığı ‘Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün’ başlıklı röportajı, Gazeteciler Cemiyetince verilen ‘Özel Muvaffakiyet Armağanı’na paha görüldü.

Kemal, 1952’de Sultan 2. Abdülhamid’in baştabibi Jak Mandil Efendi’nin torunu Thilda Serrero ile evlendi. Türkçe, İngilizce, Fransızca ve İspanyolcayı güzel bilen Serrero, Kemal’in 7 yapıtını yabancı lisanlara çevirdi, çeşitli yayınevleriyle bağlar kurarak, eşinin Avrupa’da daha çabuk tanınmasını sağladı. Raşit Gökçeli isimli bir oğlu olan çiftin evliliği, Serrero’nun vefat ettiği 17 Ocak 2001’e kadar devam etti. Usta muharrir, 2002’de Ayşe Semiha Baban ile evlendi.

‘Bebek’, ‘Dükkancı’ ve ‘Memet’ isimli öykülerinin de içinde bulunduğu ‘Sarı Sıcak’ kitabını 1952’de yazan Kemal, yoksulluk, şiddet, dayanışma, yozlaşma, tabiat tutkusu, insan-doğa çatışmasını yapıtında işledi.

Yaşar Kemal, ‘Sünger Avcıları’ başlıklı röportaj dizisiyle okuyucuların beğenisini kazanırken, 1955’te Varlık mecmuasının ‘Roman Armağanı’nı kendisine kazandıran romanı ‘İnce Memed’i yayımladı. Muharririn, 1953-1954’te Cumhuriyet gazetesinde dizi olarak yayımlanan yazılarından oluşan eser, 40’tan fazla lisana çevrilerek, dünya çapında ilgi gördü.

Edebiyat hayatının yanı sıra, siyasi faaliyetlere devam eden Kemal, 1967’de çıkarmaya başladığı ‘Ant’ isimli mecmuanın eklerinden biri sebebiyle 18 ay mahpusa mahkum oldu. Daha sonra bu karar, Yargıtay tarafından bozuldu.

Yazıları ve siyasi aktiflikleri hasebiyle birçok kere kovuşturmaya uğrayan Yaşar Kemal, 1974-1975’te Türkiye Müellifler Sendikası’nda Genel Lider olarak vazife yaptı. Kemal, 1988’de kurulan PEN Muharrirler Derneği’nin de birinci lideri oldu.

Yapıtlarında sade ve akıcı bir üslup kullanmayı tercih eden ünlü müellif, roman ve hikayelerinde çoğunlukla Çukurova’da yaşanan insan dramlarını işledi. Kemal’in ‘İnce Memed’in de ortalarında bulunduğu 9 yapıtı de beyazperdeye aktarıldı ve birçok yapıtı tiyatroya uyarlandı. Kitaplarında Anadolu’nun efsane ve masallarından da yararlanan Kemal, 1970’ten sonra yazdığı romanlarında ise kent beşerinin hayatını ele aldı.

BİRÇOK KERE NOBEL’E ADAY GÖSTERİLDİ

Yaşar Kemal, birincisi 1973’te olmak üzere pek çok kere Nobel’e aday gösterilmesine karşın bir türlü Nobel mükafatını alamadı. Nobel’e aday gösterilen birinci Türk olan Kemal, verdiği bir röportajda “Ölene kadar da aday olacağım” formunda görüşlerini lisana getirdi.

YAŞAR KEMAL’İN ALDIĞI MÜKAFATLAR

Adana Çukurova’da yazı hayatına başlayan Yaşar Kemal’e, 1993’te Kültür ve Turizm Bakanlığı Büyük Mükafatı, 2008’de ise edebiyat kolunda ‘Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ takdim edildi. Mükafatı devrin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün elinden alan Kemal, ödül konuşmasında “Anadolu sayesinde dünya kültürüne katkı sağlayacağız. Kitaplarımı okuyanlar barışçı olsunlar. Yoksa zahmet etmesinler” tabirlerini kullanmıştı.

Yurt dışında da birçok mükafata layık görülen Kemal, ‘Uluslararası Cino del Duca ödülü’, ‘Legion d’Honneur nişanı’, ‘Commandeur payesi’, ‘Fransız Kültür Bakanlığı Commandeur des Arts et des Lettres nişanı’, ‘Premi Internacional Catalunya’, Fransa tarafından verilen ‘Legion d’Honneur Grand Officier rütbesi’, Alman Kitapçılar Birliği’nin verdiği ‘Frankfurt Kitap Fuarı Barış Ödülü’nün de bulunduğu 20’yi aşkın ödül, ikisi yurt dışında olmak üzere, 7 fahri doktorluk payesi aldı.

Hayatı boyunca şiir, hikaye, roman, anı, röportaj, derleme, söyleşi, deneme, oyun, fıkra, makale ve senaryo üzere birçok edebi tıpta eser kaleme alan usta müellif, Türk edebiyatına 26 roman, 11 deneme, 9 röportaj, 2 hikaye ve şiir alanında bir yapıtı miras bıraktı.

Yaşar Kemal, teneffüs yetmezliği şikayetiyle tedavi gördüğü hastanede, çoklu organ yetersizliği ve kalp ritim bozukluğu sebebiyle 28 Şubat 2015’te 92 yaşında vefat etti ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.

YAŞAR KEMAL’İN KIMI ROMAN VE YAPITLARI

‘Demirciler Çarşısı Cinayeti (1974)’, ‘Yusufçuk Yusuf (1975)’, ‘Yılanı Öldürseler (1976)’, ‘Al Gözüm Seyreyle Salih (1976)’, ‘Kuşlar da Gitti (1978)’, ‘Deniz Küstü (1978)’, ‘Yağmurcuk Kuşu (1980)’, ‘Kale Kapısı (1985)’, ‘Kanın Sesi (1991)’, ‘Fırat Suyu Kan Akıyor Bakana (1997)’, ‘Karıncanın Su İçtiği (2002)’, ‘Tanyeri Horozları (2002)’, ‘Çıplak Deniz Çıplak Ada / Bir Ada Hikayesi’, ‘Tek Kanatlı Bir Kuş (2013)’, çocuk romanı ‘Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca (1977)’ destansı roman ‘Üç Anadolu Efsanesi (1967)’, ‘Ağrıdağı Efsanesi (1970)’, ‘Binboğalar Efsanesi (1971)’, ‘Çakırcalı Efe (1972)’

YAŞAR KEMAL’İN RÖPORTAJ VE DENEMELERİ

‘Yanan Ormanlarda Elli Gün’, ‘Çukurova Yana Yana’, ‘Peri Bacaları’, ‘Bunların hepsini Bu Diyar Baştan Başa’, ‘Allah’ın Askerleri’, ‘Röportaj Yazarlığında’, ‘Çocuklar İnsandır’, ‘Ağıtlar’, ‘Taş Çatlasa’, ‘Baldaki Tuz’, ‘Gökyüzü Mavi Kaldı’, ‘Ağacın Çürüğü’, ‘Sarı Defterdekiler’, ‘Ustadır Arı’, ‘Zulmün Artsın’

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

Tüm misafir ve üyelerimiz yaptıkları yorum ve yazılar dan sorumludurlar.

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL